Bài viết có gắn link tiếp thị liên kết (affiliate) Shopee tới những món mình đã mua. Nếu bạn mua qua link, mình có thể nhận một khoản hoa hồng nhỏ — giá với bạn không đổi.
Bài viết được Trà Bô chia sẻ lần đầu trên Facebook ngày 11/1/2024.
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ: CUỘC CHƠI BIẾN “SẢN PHẨM NGÁCH” THÀNH “SẢN PHẨM HIT”
Nguyên lý Pareto, hay còn gọi là quy luật 80/20, mô tả một quy luật không cân xứng trong nhiều lĩnh vực. 20% sản phẩm tạo ra 80% doanh số; 20% dân số nắm giữ 80% của cải toàn xã hội; 20% thời gian tạo ra 80% hiệu quả. Nghĩa là, một thiểu số quan trọng tạo ra đa số kết quả.
Những sản phẩm truyền thông bom tấn, best-seller,… được gọi là “sản phẩm hit”. Kỷ nguyên chúng ta trải qua suốt nhiều thập niên trước đây là “kỷ nguyên hit”. Kỷ nguyên đó chỉ tôn vinh một thiểu số những sản phẩm đem lại đa số doanh thu: Một số ít bộ phim bom tấn đem lại doanh thu khổng lồ, trong khi đa số các bộ phim còn lại chỉ hòa vốn hoặc lỗ; Một số ít các cuốn sách trở thành best-seller đem lại lợi nhuận cao, còn đa số nằm lay lắt trên giá bán hoặc không bán được;…
Tuy nhiên, trong kỷ nguyên thông tin mà Internet phát triển với tốc độ như hiện nay, quy luật 80/20 không còn chính xác như trước. Các “sản phẩm hit” trong nhóm thiểu số không hoàn toàn tạo ra đa số doanh thu. Ngược lại, những sản phẩm thời kỳ trước bán rất chậm thì nay có thể bán được nhiều hơn. Tổng doanh số của tất cả những cuốn sách bán chậm nhất sẽ bằng, hoặc thậm chí cao hơn, doanh số của vài cuốn bán chạy nhất cộng lại. Chris Anderson gọi những sản phẩm như vậy là “sản phẩm ngách”.
Trong đa số các lĩnh vực, xét trên khía cạnh thương mại, sự hữu hạn của không gian và thời gian cản trở bước tiến của những sản phẩm “chiếu dưới”. Kỷ nguyên công nghệ tạo cơ hội đứng dậy cho những “kẻ thất bại” trong “kỷ nguyên hit” trước đó. Không gian trên Internet luôn mênh mông chứ không hữu hạn như những cửa hàng bán lẻ thông thường.
Tôi biết một anh bạn trẻ, tên Đức, rất đam mê cà phê. Một buổi chiều, Đức lên văn phòng tôi chơi. Chúng tôi trò chuyện, trong khi thưởng thức loại cà phê cậu vừa rang xay, pha cùng kem béo rất ngon. Tôi hỏi Đức tại sao không bán sản phẩm này trên Shopee. Cà phê tươi giao ngay tại Hà Nội, cà phê rang xay có thể bán toàn quốc và thậm chí bán được sang cả nước ngoài. Chỉ 1 tuần sau đó, thương hiệu Café 187 ra đời với duy nhất 2 sản phẩm. Và sau 1 tháng, Café 187 bán được hơn 1000 đơn hàng khắp Hà Nội. Nếu đi theo hình thức kinh doanh phân phối kiểu cũ, một quán cà phê muốn nổi bật giữa rất nhiều quán cà phê khác đòi hỏi những yếu tố đặc biệt trong đồ uống, dịch vụ, hay trang trí,… Còn trên internet nói chung và sàn TMĐT nói riêng, các sản phẩm dù không phải nổi trội nhất vẫn tiếp cận và gom được đối tượng khách hàng phù hợp.
Đồ Trà Bô đã mua
Bộ phát Wifi Router Mesh không dây
Món này mình mua ở shop Wifi Pro HN, bản bộ 2 cục. Giá lúc mình mua khoảng 890.720đ (giá có thể đã thay đổi).
Năm 2020, tôi có dịp ghé qua Nghĩa Ô. Nếu Trung Quốc được xem như công xưởng của thế giới, thì có lẽ Nghĩa Ô, chứ không phải Bắc Kinh, mới là thủ đô của Trung Quốc. Nơi đây là khu chợ gồm 5 khu, kéo dài 7km với hơn 75.000 gian hàng. Chợ Futian hiện đang trưng bày khoảng 400.000 sản phẩm thuộc 2.000 ngành hàng khác nhau.
Con số ấy tưởng chừng là quá nhiều, mặt hàng gì cũng có thể tìm thấy ở đây. Tuy nhiên, nếu so sánh với Taobao có 1 tỷ sản phẩm trên sàn, số lượng ở chợ Futian chỉ chiếm 0,04% và bằng 1/2500 số sản phẩm trên sàn. Còn với Shopee Việt Nam, sàn TMĐT này hiện có 15 triệu sản phẩm, cũng gấp gần 40 lần các sản phẩm tại chợ Futian. Lẽ tất nhiên, nó không dừng lại ở con số 15 triệu mà sẽ tăng lên nhanh chóng. Không thể có một khu chợ nào chứa được số hàng hóa khổng lồ như vậy, ngoại trừ sàn TMĐT.
Nguyên lý Pareto đã thể hiện những mặt sai khác trong kỷ nguyên số, nhưng tỏ ra đặc biệt rõ ràng trong kinh doanh TMĐT. Theo thống kê của hầu hết sàn TMĐT có quy mô lớn, 98% sản phẩm sẽ bán được ít nhất 1 đơn hàng trong 1 quý. Trong đó, số “sản phẩm hit” chỉ chiếm 20%, còn lại là 80% sản phẩm thường. Số lượt đặt “sản phẩm hit” chiếm chưa quá 49% tổng số đơn, còn hơn 50% số đơn hàng là lượt đặt “sản phẩm ngách”.
Đồ Trà Bô đã mua
Cà Phê Rang Sáng Đặc Sản Myanmar
Món này mình mua ở shop Intenso Coffee Roasters, bản 50, xay pour over. Giá lúc mình mua khoảng 105.200đ (giá có thể đã thay đổi).
Hơn hết, TMĐT còn cho phép tạo ra những khoảng trống vô tận mà chi phí không đáng kể. Nếu làm website đã tiết kiệm hơn nhiều so với mở cửa hàng, thì kinh doanh trên sàn TMĐT còn đem lại nhiều lợi thế cho người bán hơn khi chi phí gần như không đáng kể. Sàn TMĐT có lợi thế mà không một trung tâm thương mại/hệ thống bán lẻ nào có được, đó là: niêm yết số lượng sản phẩm vô cùng lớn với chi phí vô cùng thấp.
Sản phẩm bán được nhiều hơn, với chi phí thấp, tạo ra lợi nhuận không hề nhỏ. Thực tế, kỷ nguyên số đã thách thức những tư duy cũ, khi chứng minh rằng những nhà bán hàng lớn nhất không nắm giữ phần nhiều tổng doanh số. Trước đây, 80% doanh thu nằm chủ yếu trong nhóm 20% nhà phân phối dẫn đầu. Tuy nhiên, xét về phân phối sản phẩm lâu dài, những nhà bán lớn nhất chỉ chiếm dưới 50% tổng doanh số. Vậy nên, doanh số của những nhà bán nhỏ lẻ lại quan trọng hơn doanh số của những nhà bán hàng và sản phẩm “hit” về tổng thể.
Số lượng mặt hàng trên thị trường Việt Nam còn hạn chế, nên những “sản phẩm ngách” vẫn chưa phong phú. Sau một thời gian, một phần “sản phẩm ngách” lại trở thành “sản phẩm hit”. Chính sự gia nhập thị trường TMĐT Việt Nam của những nhà bán hàng nước ngoài đã bù đắp cho hạn chế đó.
Trà Bô,
Sách mở khóa TMĐT Việt Nam 2022
Bài gốc trên Facebook: xem tại đây
