Xuất bản sách cho riêng mình được không? Kinh nghiệm thật từ Trà Bô

Bài viết có gắn link tiếp thị liên kết (affiliate) Shopee tới những món mình đã mua. Nếu bạn mua qua link, mình có thể nhận một khoản hoa hồng nhỏ — giá với bạn không đổi.

Bài viết được Trà Bô chia sẻ lần đầu trên Facebook ngày 5/12/2022.

Xuất bản sách cho riêng mình được không?

Bài dài nhưng nếu bạn đọc xong bài viết này, biết đâu 3 tháng sau bạn lại ra sách !!

Chắc cả đời mình cũng chưa bao giờ nghĩ rằng sẽ xuất bản một cuốn sách cho riêng mình. Lớp 4 mình đã suýt trượt tốt nghiệp vì điểm liệt Văn. Cách đây 5 năm, trước khi mình bán hàng Shopee thì mình cũng chưa bao giờ viết quá 3 dòng stt facebook cả. Tuy nhiên vì mưu sinh vì bán hàng nên phải vào nghiệp content, đầu tiên là những bài post quảng cáo trên facebook để bán bô trẻ em, bồn tắm… sau đó là những bài dài hơn để làm màu làm mè trong các cộng đồng Ecom để bán máy in nhiệt shoptida. Đến tận bây giờ mỗi lần viết trên facebook vợ mình luôn phải edit lại dấu câu rồi sửa lại chút cho dễ hiểu.

Tuy nhiên trong tuần trước mình vừa xuất bản sách “ Mở khóa TMĐT Việt Nam- Hành trình 15 năm trở thành best seller- Trà Bô” sau 1 ngày bán đc 400 cuốn và 1 tuần thì gần 1000 cuốn với 0đ quảng cáo.

Và trong bài viết này mình sẽ chia sẻ lại hành trình viết sách của mình, biết đâu bạn sẽ thấy phù hợp để tự ra cho mình một cuốn sách thì sao ?

Bài viết gồm 3 phần :

1. Tại sao lại viết sách, động lực của bạn, chủ đề cuốn sách?

2. Các bước viết một cuốn sách

3. Xuất bản sách

Phần 1: Tại sao lại viết sách, động lực của bạn, mục đích của bạn , chủ đề cuốn sách?

Đầu tiên là làm màu phông bạt, đừng ông nào nói là viết sách không có tí nào màu mè phông bạt chỉ muốn trao kiến thức nghe nó cũng chối tỉ lắm. Chỉ là mầu ít hay lòe loẹt túa lua thôi. Cách đây vài năm mình có vào HCM tham dự sự kiện tỷ phú Richard Branson đến nói chuyện. Có vài người hình như mua vé Vip và Super Vip gì đó để được chụp ảnh cùng Richard Branson và mình luôn thấy ai cũng cầm cuốn sách của họ tặng ông Branson. Sách tiếng việt Tặng cho người ko biết tiếng Việt làm cái gì khi họ không đọc được. Chắc lấy cái ảnh làm màu cực đậm thật rồi.

Thứ 2 là viết sách sẽ có tiền. Hồi trước mình biết 1 bạn viết sách, rồi làm hẳn 1 bữa tiệc ra mắt sách chi phí 300-400tr gì đó, sách xuất bản 2000 cuốn thì 90% dành để tặng cho người cùng hệ thống với chụp ảnh là chính. Với viết sách kiểu này thì tất nhiên làm gì có tiền. Tuy nhiên nếu bạn có được cuốn sách với Nội dung tốt, phù hợp với nhu cầu thị trường thì bạn sẽ có thể kiếm được tiền, thậm chí rất nhiều tiền. Chi phí in ấn, thủ tục xuất bản, chi phí hiệu đính, lên bản in chắc dưới 30% giá bìa sản phẩm. Nếu chi phí bán hàng thấp thì nói chung là viết tốt thì cũng không nghèo đâu. Ví dụ cuốn sách 199K mà bán đc 10.000 bản tác giả có thể cũng có được 1 khoản tiền tương đối sau khi trừ hết chi phí.

Ngoài việc làm mầu, ngoài việc kiếm tiền thì thực sự động lực gì khiến cho mình viết cuốn sách này ? Có lẽ ích kỉ 1 chút đó chính là vì mình, mình muốn vượt qua chính mình. Trước đây mình không thể tập trung quá 1 tiếng. Viết được một lúc là lại sao nhãng, lại lướt fb, lại xem vú mông trên tiktok. 65.000 Từ, một cuốn sách là một cái gì đó ghi nhận tôi đã có thể tập trung hơn được ở tuổi 36 rồi.

Cuối cùng và cũng là quan trọng nhất thì đó chính là mong muốn truyền đạt nội dung có ích nào trong cuốn sách. Phần giá trị nhất của cuốn sách lại ở đây, nếu phần này mà không có gì thì những phần trên có khiêm tốn bao nhiêu thì cũng là vô nghĩa. Ví dụ trong cuốn sách này cuốn sách này mình không phải chia sẻ: “Tôi đã kiếm triệu đô từ bán hàng TMĐT như thế nào?”, cũng không phải: “Bí kíp bán hàng Nghìn đơn trên Shopee.” Cuốn sách đơn giản kể lại những câu chuyện mình chứng kiến, những bài học mình rút ra được từ thành công cũng như thất bại trong suốt 15 năm thăng trầm của TMĐT Việt Nam, từ hồi là cậu sinh viên cho đến khi nhận danh hiệu “Shopee Rising Star 2020” của Shopee trao tặng.Cuốn sách cũng giúp những người chưa kinh doanh trên sàn TMĐT, những nhà đầu tư, những người ở nước ngoài hiểu hơn tiềm năng và timing của TMĐT Việt Nam tại thời điểm này. Đặc biệt, những người đang bán hàng trên các sàn TMĐT có thể “Back to basic” – trở về với những điều cơ bản – để thực sự có cái nhìn sâu sắc về mọi khía cạnh của TMĐT. Và nó sẽ là nền tảng giúp mọi người đưa ra những quyết định tốt hơn trong tương lai.

Và thường chủ đề của cuốn sách, nội dung truyền đạt cũng không cần phải quá to tát nhưng cần có kết quả rõ ràng. ví dụ như hôm trước mình có xem được 1 video trên youtube rất truyền động lực của James Scholz, anh ta chia sẻ cách làm sao có thể tập trung làm việc liên tục 12h/ mỗi ngày trong suốt 1 năm. Và chắc chắn nếu anh ta ra sách mình cũng sẽ là người mua đầu tiên. Viết sách cũng cần ngách và luôn có độc giả cho mỗi vấn đề mà cuốn sách có thể giải quyết. Ví dụ nếu có ai viết về “Tôi đã từ bỏ mạng xã hội trong 1 năm như thế nào? Tôi đã cai nghiệp facebook Youtube tiktok thành công như thế nào?” Chắc mình cũng sẽ mua đơn giản là mình cũng đang gặp phải vấn đề nghiện MXH quá nhiều?. Hoặc gần đây nhất mình đọc cuốn sách “Một cuốn sách về chủ nghĩa tối giản” đơn giản là mình cần thêm động lực, cần thêm kiến thức để dọn dẹp lại đồ đạc cũng như cuộc sống bừa bộn của mình.

Cũng không quá khó để viết 1 cuốn sách, Mình tin nếu bạn có đủ trải nghiệm về 1 vấn đề nào đó xã hội cần giải quyết và bạn có thành quả, có kết quả trong vấn đề đó thì bạn cũng có thể viết được 1 cuốn sách ăn khách.

Phần 2 : Các bước viết 1 cuốn sách hấp dẫn có giá trị.

Bước 1: Tích lũy trải nghiệm, và tích lũy thành quả … Như đã nói ở trên nếu bạn ko viết từ chính trải nghiệm của bạn và từ kết quả của bạn thì chắc rất khó có thể có được cuốn sách giá trị. Vì nếu không có những thứ cá nhân đó thì giá trị của bạn ở đâu ? và để tích lũy cũng như có kết quả không phải ngày 1 ngày 2 mà nó là cả 1 quá trình có thể 2-5 năm cũng có thể 20-25 năm.

Bước 2: Chọn 1 chủ đề để chuyển tải những trải nghiệm của bạn lên 1 cuốn sách. Cái này thì mình nói ở phần 1 rồi -> Cố gắng tìm những chủ đề nho nhỏ, giải quyết đc 1 số vấn đề rõ ràng và đặc biệt là liên quan đến bạn và thành quả của bạn.

Bước 3: Viết outline dựa trên những câu chuyện, những trải nghiệm của bạn ví dụ cuốn sách của mình thì mình kể những trải nghiệm bán hàng online từ 2006 lúc mà internet việt nam mới bùng nổ chỉ có 2tr người online mình đã bán đc 100tr/ tháng trên các điễn đàn ntn, và sau đó rất nhiều câu chuyện liên quan đến hành trình khám phá TMĐT của mình, góc nhìn của mình từ những chuyến đi hội chợ bên Trung quốc đến những cuộc trò chuyện với những idol tiktok giúp mình hiểu ra được những thứ trước kia mình cứ nghĩ là vậy mà không phải vậy.

Sau khi list ra , gạch đầu dòng ra 50-100 câu chuyện như vậy bạn sẽ cần 1 khung sườn cho cuốn sách, Có thể theo Logic vấn đề – cách xử lý -kết quả hoặc theo timeline thời gian , hoặc theo 1 trình tự nào đó mà bạn thấy hợp lý với cuốn sách của bạn

Bổ xung thêm những kiến thức xã hội từ các bài báo, từ các video youtube bạn xem được hoặc từ cuốn sách khác bổ xung cho các câu chuyện của bạn theo outline đã xác định. Ví dụ trong cuốn sách mình có viết về hành trình nhận ra Thứ gì là quan trọng nhất trong bán hàng trên Tiktok ngoài câu chuyện của mình với 1 idol bán tiền Tỷ / phiên live ra thì mình còn tìm các nội dung liên quan bên TQ của Vilya hay Lý Giai Kì để support cho trải nghiệm của mình.

Và Sau khi có outline ,các story và các kiến thức bổ xung, bạn có thể bắt đầu chắp nối lại, viết lại thành bản thảo, nó đã rất gần với cuốn sách của bạn rồi.

Phần 3 Xuất bản sách

Rất nhiều người viết sách đã nghĩ ngay đến thủ tục xuất bản, xin giấy phép, rồi in ấn đủ thứ. Nhưng thực ra cái này lại lại là đơn giản nhất và dễ nhất. Bạn có thể Google ra một số bên làm dịch vụ họ sẵn sàng hỗ trợ bạn A-Z. Hoặc các bên Nhà xuất bản họ cũng rất sẵn sàng hợp tác với bạn để ra sách nếu nội dung phù hợp.Thường 1 cuốn sách sẽ rơi vào khoảng 50.000 từ ~200 trang là vừa đủ.

Mình hợp tác với Spiderum 1 bên rất chuyên nghiệp họ đi cùng mình từ đầu cho tới việc lên kệ bán sách trên Shopee luôn. Thực tế bây giờ thủ tục rất nhanh nếu nội dung sẵn sàng thì chỉ mất 2 tuần là sách có thể lên được kệ bán tưng bừng.

Một số chi phí cơ bản

Chi phí cho NXB 3-5tr/ cuốn

Chi phí thẩm định 15K/ trang

Chi phí giấy tờ abc 10 tr

Chi phí giàn trang , thiết kế bìa 5-10tr

Tổng khoảng 30tr để bản thảo có thể đc in ấn và phát hành.

Số bản in thì tùy có thể 2000 bản máu hơn thì 5-10.000 bản. In càng nhiều thì càng rẻ nhưng mà ko bán được thì ăn sách trừ cơm.

Chi phí cho 2000 bản in nếu in đẹp giấy mầu 200trang chắc cũng tầm 80-100tr

Vậy Nếu tự xuất bản 2000 cuốn thì đâu đó bỏ ra 100-130tr bạn đã có thể trở thành 1 Tác giả sách. Hoặc nếu NXB hợp tác với bạn thì thậm chí bạn ko mất đồng nào mà con được tiền Nhuận bút. Tuy nhiên có bán được hay không, người đọc xong có phốt bạn hay không thì tùy thuộc vào nội dung của sách.

Nếu anh chị em nào đã mua cuốn sách đầu tay của mình rồi thì cho mình xin review nhé. Thực sự là rén đến khi sách lên kệ mình mới post bài đầu tiên trên fb về việc ra sách.

Trà Bô 12/2022

Bài gốc trên Facebook: xem tại đây